Tekst-afbeelding-2

Podcasting; van durven naar doen

Als student Communicatie International Event Music and Entertainment Studies ben ik op zoek naar hoe ik mijn boodschap creatief en doeltreffend bij de eindgebruiker kan krijgen. Ik wil een beeld schetsen van ontwikkelingen, trends & toffe bedrijven gerelateerd aan verschillende duurzame thema’s om jonge mensen te inspireren en aan het denken te zetten. Het medium; een podcast. Je weet wel, zo’n audio opname waarin ik het onderzoek dat ik doe in een laagdrempelig en soms wat gezellig gesprek verpak. Zelf wil luister ik graag naar een podcast terwijl ik over de oneindige weilanden van het Nederlandse landschap tuur in de trein of in de tuin van de zon geniet. Je droomt er zo lekker bij weg.

Het maken van een goede podcast is echter lastiger dan je wellicht denkt. Tijdens het maken van mijn podcast kwam ik aardig wat uitdagingen tegen. Wil je zelf een podcast maken? Dan is deze blog bedoeld voor jou. Hieronder deel ik het proces wat ik doorloop zodat je kunt leren van wat ik doe en waar ik tegenaan loop.

De essentie

Waar begin je hemelsnaam met het maken van een podcast? Misschien heb je het al helemaal uitgedacht, maar wellicht heb je geen idee waar je moet beginnen. Ik was zo iemand die dacht al helemaal te weten hoe ik het aan ging pakken. Ik wilde deskundigen uitnodigen om te gaan praten over duurzaamheid. Het eerste onderwerp was er ook al direct, namelijk; voedsel productie en consumptie. Nog enkel wat van deze deskundigen benaderen en ze vragen of ze mee willen doen. Mijn verhaal bleek echter nog niet duidelijk. Wanneer ik contact zocht met deskundigen wist ik niet goed hoe ik hen duidelijk moest maken wat de bedoeling van de podcast was. Als je het zelf nog lastig vind om de essentie van je podcast goed uit te leggen dan is deze nog niet helder genoeg. Ik moest dus nog eens goed nadenken over de kern van de podcast en deze helder formuleren. Wat is het doel van de podcast? Waarom wil ik dit doen? Wil ik zelf iets over het onderwerp kwijt of wil ik dat het iets doet met de luisteraar? Wil ik de luisteraar amuseren om de dagelijkse sleur te doorbreken of wil ik informatie bieden aan de luisteraar. Stel jezelf deze vragen ondanks dat je denkt het antwoord al te weten. Je wilt deze vragen allemaal een plekje geven en daarom is mijn tip om deze uit te schrijven. Enkel impliciet weten wat je wil doen kan verwarrend zijn, schrijf het daarom uit.

Het bepalen van de essentie van je podcast kan lastig zijn maar als je goed nadenkt over alle bovengenoemde vragen dan heb je het doel van de podcast bijna; Je doet wat, voor wie en op welke manier. Pak dit samen in de podcastbeschrijving van 100 tot 200 woorden en voilà, je hebt de essentie. Je hebt nu het startpunt vanuit waar je de podcast verder kunt ontwikkelen. Ook kun je deze hoofdzaak van je podcast gebruiken als een elevatorpitch wanneer je gasten wil benaderen, iemand interviewt of simpelweg aan iemand wil uitleggen wat je precies doet.

Het format

Wanneer je de essentie van de podcast hebt bepaald kan je de podcast gaan vormgeven. Ga je een monoloog voeren, interviewen of een groepsgesprek houden? Zelf heb ik het kiezen van mijn format op gevoel gedaan nadat ik de essentie snapte. Uiteindelijk lijkt dit kwartje gewoonweg te vallen, als ik zo terugkijk heb ik onbewust een goede afweging gemaakt over mijn format. Het is je eigen podcast en jij weet het beste wat een passend format is voor wat je wilt vertellen.

Mijn podcast is in eerste instantie informatief. Ik verzamel zelf de informatie over het onderwerp, maar in mijn geval is het ook goed om de deskundigheid van de experts in mijn podcast te hebben door hen uit te nodigen als gast. De experts vertellen de informatie nou eenmaal beter dan hoe jij het zelf zou kunnen doen. Zij bezitten immers de kennis, jij leent deze enkel. Door het houden van interviews en deze te gebruiken in podcast om kennis over te dragen zorg je echter dat je zelf ook enorm veel leert.

De ideale gast

Het is natuurlijk geweldig als je voor jouw podcast dé expert op dat gebied kan uitnodigen. Of dit nu een hoogleraar is of de CEO van een innovatief bedrijf dat op de voorgrond staat van het onderwerp dat je aansnijd. Ik betrapte mezelf dat ik uren heb zitten browsen over google en Linkedin om een expert te vinden die alle kennis bezat waar ik naar zocht. Vervolgens heb ik meerdere berichten geschreven aan de hand van mijn heldere podcastbeschrijving om mijn podcast uit te leggen aan deze experts en ze te overtuigen om als gast aan mijn podcast bij te dragen. Allemaal zonder succes.

Ik schakelde een docent in om haar netwerk te raadplegen, maar ze adviseerde me juist om iemand te vinden waarmee je fijn kunt praten en dat deze persoon niet perse een expert hoeft te zijn. Daarom is mijn tip voor jou om, zeker voor je eerste afleveringen, iemand te gast te hebben die wat dichter bij je staat. Je kunt na wat oefening altijd de grote spelers uitnodigen. Op het begin is alles nieuw dus een bekend gezicht helpt dan wellicht om het in goede banen te leiden. Ik koos er bijvoorbeeld voor om deze grote spelers te interviewen voorafgaand aan de podcast en hier vervolgens met mijn gast over te praten.

De structuur

Je weet waarover je wilt praten. Nu is het tijd om wat onderzoek te doen. Tijdens het onderzoeken kom je veel informatie tegen, wat er voor zorgt dat je wellicht nog wat schuift in wat je wilt vertellen in je podcast. Het is en blijft een tijdrovend proces. Door de overvloed aan informatie kan het zo zijn dat je een onoverzichtelijk geheel krijgt, dit kan voor jou logisch lijken aangezien jij degene bent die het onderzoek heeft gedaan. Echter kan het voor de luisteraar een onsamenhangend geheel worden. Het is daarom van belang om vanuit de luisteraar de structuur aan te brengen. Je bouwt je podcast op met een introductie zodat de luisteraar snapt waarover je het gaat hebben, een body, waarin je het hoofdonderwerp verder verdiept, en een einde met daarin een duidelijke conclusie of vervolgvraag.

Een goede manier om te controleren of het voor de luisteraar een duidelijk verhaal is, is het vragen van feedback. Ik vroeg feedback aan Rachel de Wit, docent aan Fontys Academy for Creative Industries. Ze heeft jaren bij de publieke omroep gewerkt in verschillende functies en geeft inmiddels al 5 jaar les over

de media-industrie, radiomanagement, podcasting en format development. Ze raadde me aan de volledige structuur van de podcast uit te schrijven in de vorm van een duidelijk en tijdgebonden draaiboek. Op deze manier waak je dat je bij de les blijft en dat de podcast de vorm krijgt die je bedacht hebt. Daarnaast was haar advies om te spelen met podcastsegmenten. Door vaste rubrieken te gebruiken maar ook in verschillende afleveringen nieuwe rubrieken te proberen om zo de vernieuwend te blijven maar ook continuïteit uit te stralen. Ook raadde ze aan een call to action in de podcast te verwerken. Een call to action is het activeren van je luisteraar. Dit kan bijvoorbeeld door een kaartenbak te gebruiken, hierbij laat je de luisteraar een vraag insturen. Door gebruik van te maken van een call to action zal je luisteraar meer verbonden worden aan je podcast omdat er een verzoek tot handelen wordt gedaan. Daarnaast adviseerde ze om te proberen meer betrokkenheid bij je luisteraar op te roepen. Dit kan bijvoorbeeld door je direct tot de luisteraar te richten met een vraag. Je kunt ook een scenario schetsen waar je de luisteraar in meeneemt en zo aan het denken zet. Op deze manier speelt het tot de verbeelding en krijgt de luisteraar het gevoel dat bij het gesprek betrokken te zijn. (R. de Wit, persoonlijke communicatie 7 april 2020)

Ik paste deze feedback toe door gebruik te maken van een korte introductie met een “tip van de dag”, hier zocht ik interactie met de luisteraar. Vervolgens in mijn body waren de hoofdonderwerpen met interviews verwerkt. De call to action van mijn podcast zat hem in de doorverwijzing naar mijn Youtube kanaal. Hier kon luisteraar de volledige interviews zien, interactie aan gaan over het onderwerp in de comments, en een duurzaamheidstip insturen voor de volgende “tip van de dag”.

Artwork of logo

Houtje touwtje design is niet iets wat de kracht van je podcast ten goede komt. Ik raad je daarom aan om de podcast beschrijving die je hebt geschreven professioneel te verbeelden in je podcast artwork. Ga niet voor een simpel ‘leuk plaatje’ maar zorg dat het echt de lading dekt. Voor mijn eigen podcast wilde ik een artwork dat duurzaamheid, jong en ambitie uitstraalde. Duurzaamheid omdat dat het hoofdthema is waar de podcast over gaat, jong omdat ik zelf jong ben en andere jonge mensen wil inspireren en ambitie omdat dat hetgeen is dat ik zelf voel en bij de luisteraar wil aanwakkeren. De podcast moet de luisteraar het gevoel geven dat ze iets willen doen. Ik vond dat mijn eerste design deze lading dekte maar nu ik mijn uiteindelijke design heb ontworpen zie ik wel dat het een stuk beter is geworden. Je ziet hieronder het eerste design dat ik bij mij podcast maakte waarin ik wild nog met een d heb geschreven omdat ik wilde ambitie wilde aanwakkeren. Iets waar ik in design twee van af zag.

Ook bij het maken van je logo is het belangrijk om feedback te vragen. Zowel bij mensen met een design achtergrond als bij mensen die dit niet perse hebben. De boodschap moet duidelijk overkomen bij iedereen, ongeacht een designachtergrond. Is dit niet het geval dan raad ik je aan deze aan te passen. Zo kreeg ik bij dit artwork terug van mensen dat zij dachten dat ik een logo voor een hoveniersbedrijf had gemaakt. Je kunt dus erg vaak terug naar de tekentafel maar het uiteindelijke resultaat is het ongetwijfeld waard. Voor het maken van mijn artwork heb ik onder andere feedback gevraagd van Bart van Esch, docent media design en concepting aan Fontys Academy for Creative Industries (persoonlijke communicatie; B. van Esch, 8 april 2020). Hij is van mening dat je als communicatie expert geen designer hoeft te zijn, wel wordt er van je verwacht dat je gevoel heb voor design en een visie of boodschap door middel van beeld kan communiceren.

Veel belletjes met Bart hebben er toe geleid dat mijn uiteindelijke artwork een goede representatie van de beoogde waarden is geworden. Dit definitieve artwork is bovenaan deze post weergegeven.

Opname en montage

Het opnemen van je podcast kan wat lastig zijn op het begin. Schrijf altijd de instellingen van je apparatuur op. Ik vergat dit te noteren en wilde een onderdeel opnieuw opnemen maar deze klonk toen heel anders dan de rest. Ook leidde het horen van mijn eigen stem me op het begin af. Gelukkig went dit en als je eenmaal in de gespreks-flow zit merk je dit niet meer. Soms gaat er iets mis, gelukkig kun je het segment dan gewoon opnieuw opnemen. Als je het gevoel hebt dat je gast net niet tot de kern van het verhaal komt dan kun je altijd vragen of de gast de zin even anders wil verwoorden. Je kunt dit ook na afloop van de opname in de montage aanpassen. Let goed op als je delen van verschillende opnames van een segment gaat combineren. Klopt de volgorde en samenhang nog? Laat je montage altijd door een externe controleren op feedback. Je kunt namelijk altijd iets over het hoofd zien bij het bewerken.

Hij is af!

Je podcast is af. Hij staat online en hij wordt beluisterd. Nu voelt het natuurlijk alsof je klaar bent, maar je bent er nog niet. Want wanneer is je podcast geslaagd? Wanneer je luisteraar tevreden is? Wanneer jij tevreden bent? Wanneer deskundige tevreden zijn? All of the above. Je wilt iets opleveren met een bepaalde uitstraling en impact. Dit gaat je waarschijnlijk niet in een keer lukken. Om dit te doen moet je oefenen. Verzamel feedback van je luisteraars, van je gasten en van experts. Ook is het belangrijk zelf te reflecteren op je podcast, zoals deze blog als het ware een reflectie op mijn proces is. Door al deze vormen van evaluatie en feedback te bundelen krijg je spontaan veel ideeën hoe je het de volgende keer anders wilt doen.

En hoe verder

Tijdens mijn reflectie op mijn eerste podcast merkte ik op dat ik soms niet genoeg kennis had tijdens het opnemen. Hoe kan dit? Ik had me zo goed voorbereid? Mijn tafelgast vertelde me dat hij het ook erg lastig vond om zich in zo veel onderwerpen tegelijkertijd te moeten verdiepen. Ik moet het hem meegeven, het waren inderdaad veel sub onderwerpen; Urban Farms, vleesvervangers, kweekvlees en mondiale voedsel trends. Verder vond hij dat de stellingen te makkelijk te beantwoorden met een gesloten antwoord (een“ja of nee”). Hij raadde mij aan om de volgende keer een groter spanningsveld

rondom de stellingen op te zoeken, het mocht wat minder braaf. Ook heb ik opnieuw feedback aan Rachel de Wit gevraagd. Haar feedback was naast enkele productionele opmerkingen dat de duur van een uur te lang was, daarnaast viel het haar op dat ik niet altijd goed voorbereid over kwam verder raadde ze me aan om korte audioclips van interviews in de podcast te verwerken om zo de stellingen wat meer achtergrond te geven. Ruben de Theije, journalist en expert in audiovisuele productie, vertelde me dat ik de volgende keer meer overzicht kan creëren door een van de onderwerpen te kiezen en deze dieper uitlichten in een aflevering.

Uit deze diverse feedback kan ik concluderen dat ik de productie te groot had gemaakt en dat de diepgang daardoor soms verloren ging. Aflevering twee zal daarom over slechts één onderwerp gaan. Op die manier hoef ik mijn focus niet te spreiden over meerdere onderwerpen en kan ik mij verder verdiepen in een onderwerp zodat ik hier alle kennis over bezit. Ook kan ik hiermee de lengte van de podcast drukken zodat deze geen uur meer duurt maar slechts een halfuur, de ideale tijd voor een podcast is immers ongeveer 27 minuten volgens Markteffect podcast monitor1. Door voorafgaand aan de aflevering mijn stellingen met de gast te bespreken en deze niet in de podcast zelf pas de introduceren kan de gast zich beter voorbereiden en kan er op deze manier een betere discussie teweeg worden gebracht.

Het verkrijgen van al deze feedback en het doorgelopen reflectieproces gaf mij een duidelijke richting over hoe ik mijn volgende podcast wil gaan aanvliegen. Gebruik deze tips dan ook vooral bij het opzetten van je eigen podcast zodat je kan leren van de dingen waar ik tegenaan ben gelopen. Je zal vast en zeker tegen je eigen obstakels aanlopen, maar onthoud dan dat je hier alleen maar van kunt leren. Mijn proces heb je nu van begin tot eind meegemaakt, nu ligt de bal bij jou. Tijd om je eigen podcast te beginnen. Ready, set, actie! Noten

1. Petit, M. (2019). Onderzoeksrapportage Markteffect podcast monitor, 1-meting (2e editie). Geraadpleegd van https://www.markteffect.nl/meer/nieuws/Podcastmonitor?hash=33066b2007332785d5fa572c80f307c1caad54b4&download=1

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Je pittige bericht is verstuurd!